قلعه آگرا در قرن شانزدهم و به دست اکبر شاه، پادشاه مغول، در ناحیه آگرای هندوستان بنا شده است. این قلعه تاریخی که با مسجد و قصرهای زیبا و مجلل ساخته شده از سال ۱۹۸۳ در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده است. قلعه آگرا در ۵/۲ کیلومتری شمال غربی دیگر بنای تاریخی مشهور هند، تاج محل قرار دارد.

آرامگاه همایون یا «همایون تمب» مشهور به نصیر الدین که دومین پادشاه امپراتوری مغولی یا گورکانیان هند بود. این مقبره در منطقه نظام الدین و در مرکز شهر دهلی قرار دارد. این بنا مربوط به قرن شانزدهم میلادی است و از معماری های اسلامی- ایرانی- هندی دهلی به حساب می‌آید که سالیانه میلیون ها گردشگر برای دیدن این آرامگاه به هند سفر می کنند. آرامگاه همایون اولین باغ ایرانی ساخته شده در شبه‌قاره هند است.آرامگاه همایون مانند سایر آثار معماری دوره گورکانی هند دارای عناصر فراوان معماری ایرانی است با این تفاوت که در کنار به کار رفتن کاشی‌کاری به رسم هندیان تخته‌سنگ‌هایی نیز در بنا به کار رفته‌است.

تأثیر معماری ایرانی به بهترین وجهی در بنای آرامگاه همایون مشهود است. این بنا که یکی از ایرانی‌ترین بناهای هند است، دارای کاشی‌کاری مختلط و ترکیب پیچیده شاه‌نشین‌های قوسی شکل و گنبدهای باریک است. این مقبره عظیم با سنگ سرخ تزیین و باغ آن کاملاًٌ شبیه چهارباغ اصفهان است

همایون دومین پادشاه گورکانی هند پس از ۱۵ سال که در دربار ایران پناهنده بود به کمک شاه طهماسب اول به کشورش بازگشت و به طور ناگهانی پس از چند ماه از دنیا رفت. گفته می‌شود با شنیدن صدای اذان به سرعت از پله‌های کتابخانه‌اش پایین آمد که سقوط کرد و جان سپرد. او به هنر و علوم عشق می‌ورزید و در کتابخانه‌اش شمار زیادی از هنرمندان نقاش، خوشنویس، تذهیب‌کار و صحاف ایرانی و هندی را گرد آورده بود که به کار تولید و تکثیر آثار علمی و نسخه‌های نفیس هنری اشتغال داشتند.
همایون در بازگشت به هند، گروهی از هنرمندان ایرانی را با خود به همراه برد. بنابراین شگفت انگیز نیست که این مقبره و بناهایی که بعدها در هندوستان ساخته شد مانند تاج محل از الگوهای ایرانی و میراث معماری هند و ایران بهره گرفته باشد.

همسر وی حمیده بانو بیگم که در ایران با معماری ایرانی آشنا شده بود با الهام از مقابر ایرانی و فضای چهار باغ یا باغ جنت آرامگاه همایون را در سال ۱۵۶۲ یک سال پس از مرگ همایون آغاز و پس از هشت سال (۹ سال پس از مرگ همایون) به پایان رساند.

معماران این باغ پدر و پسری بودند که از هرات به دهلی آورده شده بودند به نام‌های سید محمد بن میرک غیاث الدین و پدر وی میرک غیاث الدین.

معماری هند از زمان همایون بیش از پیش رنگ و بوی ایرانی یافت. همایون که شیفته فرهنگ و هنر ایرانی بود در همه شوون از جمله معماری تحت تأثیر هنرمندان ایرانی قرار گرفت.

باز نشر از اینجا

مسجد فتحپور یکی دیگر از مساجد بزرگ دهلی است که به برکت حضور مسلمانان ساخته شده است. این مسجد در انتهای خیابان معروف به هفتاد و دو ملت قرار دارد. خیابانی که با معماری اسلامی و نماد های اسلامی شروع می شود و با مسجد مسلمانان خاتمه می یابد.

در اطراف این مسجد که محل تجمع برادران اهل سنت می باشد حوزه علمیه برادران اهل سنت نیز وجود دارد.

باز نشر از آینده روشن

مرحوم سیدمحمد سبزواری یا همان شهید رابع شهید رابع یکی از علمای برجسته شیعی بود که خدمات ارزشمندی را به اسلام کرد. ایشان عالمی فقیه بود که علاوه بر اطلاعات جامعی که از فقه اهل بیت علیهم السلام داشته است، به فقه سایر مذاهب نیز تسلط داشت و در زمان خود مجتهدی کامل بود که علاوه بر درجات علمی از درجات معنوی بسیار بالایی برخوردار بود.

شهید رابع بیش از ۶۸ کتاب نوشته است و کتاب «تحفه اثنی عشری» از جمله آثار ایشان به شمار می‌رود که دارای ارزش زیادی است.

در اطراف مرقد ایشان یک حوزه علمیه شیعیان و مسجد شیعیان نیز وجود دارد.

باز نشر از اینجا

سیدنورالله حسینی مرعشی شوشتری، معروف به “قاضی نورالله شوشتری” و مشهور به “شهید ثالث” فقیه اصولی، متکلم جدلی، محدث رجالی و شاعر و عالم بزرگ عهد صفویه. قاضی نوراله، سال ۹۵۶ هـ ق، در شوشتر، در خانواده اهل علم بدنیا آمد. نسب او با ۲۱ واسطه به سید علی مرعشی و با ۲۶ واسطه به امام چهارم شیعیان، حضرت سجاد علیه السلام، می رسد.

علوم مقدماتی و علوم عقلی و نقلی را در نزد پدرش آموخت. میرصفی الدین محمد و میرجلال الدین محمد صدر نیز از معلمان او بودند. سال ۹۷۹ هـق، یعنی در ۲۳ سالگی، برای زیارت حضرت رضا علیه السلام و ادامه تحصیل، از شوشتر به مشهد رفت و در آنجا تحصیل و تهذیب نفس را شروع نمود.

اوایل شوال سال ۲۹۹ هـ ق، وی از مشهد به هندوستان رفت. علت اصلی آن را مصیبت های دائم و فجایع و شورش های مکرر مشهد، گفته اند. سفر او به هند، در زمان “اکبر شاه هندی” بود و او مستقیما در ورود به هند، به «دیوان اکبر» پادشاه هندوستان رفت.

دو سال بعد، به دستور اکبر شاه، وی، قاضی «لاهور» شد. سال ۱۰۰۸ هـ ق، از طرف اکبر شاه، قاضی ارتش شد.

وی تقیه نمی کرد بلکه به مذهب شیعه عمل می کرد. اکبر شاه نیز به خاطر توانایی ها و صلاحیت هایش، علی رغم تشیع او، سمت هایی به او داد.

قاضی نورالله بعد از مرگ بعضی از دوستان و یاران با وفای شاه و حامیان خودش و بعد از برگشتن از «اگرا» تصمیم گرفت به ایران برگردد، ولی تلاش او به نتیجه نرسید و کم کم از حمایت اکبر شاه و اطرافیان او، محروم و تنها حامی اش، حکیم علی گیلانی بود که او نیز سالهای آخر حیات سلطنت اکبر شاه، در گذشت و از این رو، قاضی نورالله تنها ماند.

با سلطنت سلطان سلیم، بعد از مرگ اکبر شاه، رهبران متعصب سنی، فشار زیاد بر او آورده و روز به روز، زندگی برایش سخت و دشوار شد. با تالیف چندین کتاب و رساله او، و مقالاتی که بخصوص در کتاب «احقاق الحق» در انتقاد از سه خلیفه اول نوشت، خشم رهبران اهل تسنن را برانگیخت تا جائی که در سال ۱۰۱۹ هـ ق، در بین راه او را گرفتند و آنقدر با شاخهای خاردار، او را زدند تا جان سپرد.

محمدبن احمدبن علی دهلوی یا شیخ خواجه سیّد محمد نظام‌الدّین اولیا معروف به شاه نظام‌الدین اولیا از مشایخ قرن هشتم هجری و اعاظم عرفای هندوستان می باشد.نظام‌الدین در سن پنج سالگی پدر را از دست داد و مادرش تربیتش را به عهده گرفت. مادر وی زنی پارسا و زاهد بود و در تربیت فرزندش بسیار کوشش کرد. شبی در مسجد جامع دهلی بر اثر شنیدن آیه‌ای از دهان مؤذن، شوق طلب در او پدید آمد و نزد شیخ فریدالدین شکرگنج رفت و مدت ها از او و دیگر اساتیدی چون شمس الدین دامغانی و علاالدین اصولی و فریدالدین مسعود استفاده کرد.نظام‌الدین اولیا در ابتدا بسیار تنگدست و پریشان حال بود و از کسی چیزی قبول نمی کرد. پس از چندی که در هند معروف شد، بزرگان و حاکمان مسلمان از هر سو به طرف او روی آوردند و پادشاهان اسلامی از جمله سلطان جلال‌الدین خلجی از او تقاضای ملاقات می کردند.

شاه نظام‌الدین اولیا در ۷۲۵ ه‍.ق در دهلی دیده از جهان فروبست و در همانجا دفن شد. نخست مقبره‌ای برای او توسط محمد تغلق از پادشاهان مقتدر سلطنت دهلی ساخته شد که بعدها چندین بار مرمت و بازسازی شد. بیشتر مقبره حاضر قدمت آن به ۱۵۶۲ میلادی برمی‌گردد.

آرامگاه وی در مقبره شکرگنج هندوستان در نزدیکی آرامگاه همایون در دهلی در محلی شلوغ و پرتراکم، میزبان جمع کثیری از مردم و زیارتگاه مسلمانان است و هر سال یک روز برای وی مجلس یادبود تشکیل می‌شود و هزاران مسلمان در آنجا اجتماع می‌کنند و از طرف خطیبان در این مکان سخنرانی می شود.

در مجموعه حضرت نظام‌الدین اولیا آرامگاه‌ها و بناهای تاریخی دیگری نیز قرار دارد از جمله آرامگاه امیرخسرو دهلوی که همواره بخشی از پیروان او در آن محل گردآمده‌اند و همچنین آرامگاه جهان‌آرا بیگم بانوی شاعر پارسی‌گوی و دختر شاه جهان و آرامگاه اتکه خان از بزرگان گورکاییان هند نیز در همانجا واقع است.

باز نشر از اینجا

باز نشر از اینجا